اطلاعات کلی


دو و میدانی

دو و میدانی

توضیح مختصر :

دو ومیدانی ورزشی است انفرادی و گروهی که مسابقات آن در مکان هایی چون استادیوم ( شامل پیست مخصوص و محوطه ی درونی آن ) و جاده برگزار می شود . این ورزش شامل ماده های متفاوتی چون دو سرعت ، استقامت و امدادی ، پرتاب ها و پرش ها و رقابت های ترکیبی است .

تاریخچه :

« دو و میدانی » ترجمه ی عبارت انگلیسی Track & Field است . Track به مسابقاتی اشاره دارد که در پیست دو برگزار می شود . Field هم به معنای « میدان » است و منظور از آن رقابت هایی است که در زمین چمن ورزشگاه و در محدوده ی داخلی پیست دو برگزار می شود . دو و میدانی یک ورزش مادر به شمار می آید . ورزش های مادر دسته ای از ورزش ها هستند که مسابقات متنوع و مواد گوناگون رقابتی دارند . هریک از این تخصص ها مسابقه ی مستقل دارد و در عین حال یکی از شاخه های ورزش مادر محسوب می شود . آنچه موجب اهمیت ورزش های مادر می شود ، این است که فنون و هنر های این ورزش ها در سایر رشته ها نیز کاربرد دارند و ورزشکاران رشته های مختلف باید بتوانند تخصص های رشته ی مادر را به خوبی اجرا کنند ؛ مثلا یک بازیکن فوتبال می بایست توانایی دویدن داشته باشد و یک دروازه بان تا حدودی از انعطاف بدنی یک ژیمناست برخوردار است .

اولین مسافت مسابقه :

هرکول ششصد قدم به جلو و سپس ششصد قدم به سمت چپ حرکت کرد . این مسافت « استاد » نامیده شد که بعد ها کلمه ی « استادیوم » را از آن گرفتند . در قرن نوزدهم ، باستان شناسان با کاوش در خرابه های المپ دریافتن که استاد 27 / 192 متر بوده است . استاد اولین مسافتی بود که دوندگان المپیک باستان آن را طی می کردند .

مواد دو و میدانی :

ماده های دو و میدانی عبارت اند از :

دو های سرعت ( 100 متر ، 200 متر ، 400 متر )

دو های امدادی ( 100 * 4 متر ، 400 * 4 )

دو های با مانع ( 110 متر ، 400 متر ، 3000 متر )

دو های نیمه استقامت ( 800 متر ، 1500 متر )

دو های استقامت ( 5000 متر ، 10 هزار متر ، مارتن )

دوصحرا نوردی

دو ماراتن

پیاده روی ( 20 کیلومتر و 50 کیلو متر )

پرش ها ( پرش طول ، پرش سه گام ، پرش ارتفاع ، پرش با نیزه )

پرتاب ها ( پرتاب وزنه ، پرتاب چکش ، پرتاب دیسک ، پرتاب نیزه )

مسابقات ترکیبی ( ده گانه ، هفت گانه )

دو های سرعت :

به تمامی دو ها در مسافت کمتر از 400 متر دو سرعت گفته می شود . با توجه به مسافت کم و زمان اندک برای رقابت ، دوندگان هنگام مسابقه فرصتی برای دم و باز دم کامل ندارند ؛ بنابراین عامل پیروزی آن ها شروع سریع و قدرت بالای عضلات دست و پا برای شکافت هواست .

دو های امدادی :

در دو های امدادی ( 100 * 4 و 400 * 4 ) هر تیم از چهار دونده تشکیل شده است و هر دونده پس از دویدن مسافتی معین ، لوله ای استوانه ای از جنس چوب یا فلز را به نفر بعد می دهد . طول این لوله 30 _ 28 و قطر آن 4 _ 4 / 3 سانتی متر است . اگر اعضای تیم لوله ی استوانه ای را در محدوده ای مشخص به یکدیگر منتقل نکنند ، از مسابقه حذف می شوند .

دو های نیمه استقامت و استقامت :

هرچه مساف دو ها افزایش می یابد ، بر اهمیت دم و باز دم در حین مسابقه افزوده می شود . طولانی بودن مسیر ، اهمیت استقامت را هر چه بیشتر آشکار می کند و نشان می دهد که داشتن عضلات تنومند برای شکافتن هوا در این رقابت ها فایده ای ندارد . به همین دلیل ، دوندگان مسابقات استقامت لاغر اندام اند . آغاز تمام این ماده ها نیز به صورت « استارت ایستاده » است و نیازی به قوز کردن در آغاز مسابقه نیست .

دو صحرا نوردی :

دویدن در مسیر های طبیعی همچون تپه ها ، علفزار ها و بیشه زار ها را صحرا نوردی می نامند . بعضی از مقررات مسابقه ی دو صحرا نوردی ثابت نیست ؛ زیرا آب و هوا و شرایط طبیعی در نقاط مختلف دنیا متفاوت است . معمولا صحرانوردی به صورت انفرادی و تیمی برگزار می شود و طول مسیر آن بین 7 تا 12 کیلومتر است . در مسابقه ی تیمی با توجه به نتایج همه ی اعضای تیم ، گروهی برنده می شود که دوندگان آن ، مسابقه را در مدت زمان کمتری به پایان رسانده باشند . مسیر مسابقه با علامت هایی چون پرچم مشخص می شود .

ماراتن :

ماراتن نخستین بار در المپیک آتن ( 1896 ) برگزار شد . مسیر این مسابقه 42 کیلومتر و 195 متر است . مسابقه از استادیوم آغاز می شود و با عبور دوندگان از خیابان های نزدیک آن ، به استادیوم ختم می گردد .

پیاده روی :

پیاده روی شامل 3 مسابقه است : 20 کیلومتر برای زنان و 20 کیلومتر و 50 کیلومتر برای مردان . در این ماده ، ورزشکاران حق دویدون یا پریدن ندارند و باید به گونه ای گام بردارند که قبل از جدا شدن یک پای آن ها از زمین ، پای دیگرشان روی زمین فرود آید . پیاده روی نیز از استادیوم آغاز می شود ، در خیابان های اطراف استادیوم ادامه می یابد و در استادیوم به پایان می رسد .

دو های با مانع :

مسابقات دو با مانع به صورت سبک ( شامل 100 متر زنان ، 110 متر مردان ، 400 متر زنان و 400 متر مردان ) و سنگین ( شامل دو 3000 متر مردان ) برگزار می شود .

در رقابت های سبک اگر دونده ای در حین پریدن از روی مانع ، آن را بیندازد خطا محسوب نمی شود اما این کار اثر منفی بر سرعت دونده دارد .

در رقابت سنگین ، که فقط شامل دو 3000 متز مردان است ، موانع به شکلی روی زمین قرار دارند که سقوط نمی کنند . در این مسابقه 5 مانع   به طول 96 / 3 متر و ارتفاع 4 / 91 در پیست قرار داده می شود . در پشت یکی از این مانع ها و چسبیده به آن چاله ای پر از آب به طول 66 / 3 متر وجود دارد . هر دونده در طول مسابقه در مجموع 35 بار از روی این موانع عبور می کند که 7 بار آن از روی مانع همراه با چاله ی آب است .

پرتاب چکش :

در مسابقه ی پرتاب چکش ، ورزشکار درون دایره ای به قطر 13 / 2 متر _ که دایره ی پرتاب نامیده می شود می ایستد و با چرخیدن به دور خود ، چکش را به منطقه ی پرتاب می اندازد . چکش نیز گلوله ای است که با یک سیم به دستگیره ی چکش متصل می شود . پرتاب چکش مردان برای نخستین بار در سال 1900 وارد برنامه ی المپیک شد اما مسابقه ی بخش زنان تا صد سال بعد ، یعنی المپیک 2000 سیدنی ، در این بازی ها جایی نداشت .

پرتاب دیسک :

پرتاب دیسک از مشهورترین مسابقات المپیک باستان به شمار می آمد و مجسمه های فراوانی از پرتابگران دیسک ساخته شده بود . یونانیان در این مسابقه صفحه ای فلزی و دایره ای شکل به نام هاترس را پرتاب می کردند . در اولین دوره ی المپیک نوین در سال 1896 در آتن دو مسابقه ی پرتاب دیسک برگزار می شد ؛ پرتاب دیسک به روش امروزی و به سبک یونانی .

32 سال پس از آغاز مسابقه ی المپیک ، رقابت پرتاب دیسک زنان نیز به برنامه ی بازی ها افزوده شد و امروزه پس از گذشت حدود 80 سال برترین پرتابگران زن ، دیسک را تا حدود 76 متر پرتاب می کنند .

در مسابقات امروزی پرتاب دیسک ، ورزشکاران درون دایره ای به قطر 5 / 2 متر می ایستند و با چرخیدن به دور خود ، دیسک را ، که به شکل بشقاب است ، به جلو پرتاب می کنند . هر دیسک از سه قسمت تشکیل می شود .

پرتاب وزنه :

در پرتاب وزنه ، پرتابگر درون دایره ای به قطر 13 / 2 متر گلوله ای فلزی را با یک دست روی شانه می گیرد و بدون اینکه پایش از دایره بیرون برود ، آن را به جلو پرتاب می کند . برای آنکه پرتابگر به دلیل حرکت به جلو در هنگام پرتاب به طور نا خواسته از محدوده ی قانونی خارج نشود ، در قسمت جلو دایره ، باندی چوبی یا فلزی به ارتفاع 10 سانتی متر قرار می دهند .

پرتاب نیزه :

پرتابگر پس از دور خیز کردن و دویدن ، پیش از رسیدن به خط آغاز ، نیزه را به سمت جلو پرتاب می کند . خط آغاز تخته ای باریک است که روی زمین قرار دارد . در صورتی که پای پرتابگر از خط آغاز عبور کند ، پرتاب خطا محسوب می شود .

پرش با نیزه :

در پرش با نیزه ، ورزشکار می کوشد با استفاده از نیزه ای بلند ( حداکثر 30 / 5 ) از مانعی که خود ارتفاع آن را تعیین کرده است ، عبور کند . او با دو دست قسمت آج دار بالای نیزه را می گیرد و به سرعت به سمت مانع می دود . در زیر مانع ، گودال فلزی مخصوصی وجود دارد که پرنده حتما باید نوک نیزه را درون آن قرار دهد و با فشار دادن نیزه بر زمین ، خود را به سمت بالا بکشاند .

پس از آنکه نیزه به حالت عمودی قرار گرفت ، ورزشکار بای آن را رها کند و با بهره گیری از انعطاف بدنی خود ، از مانع بگذرد . نیزه ی پرش از جنس فایبر گلاس و فیبر کربن است .

پرش طول :

در پرش طول ، هدف ورزشکار پرش به سمت جلو به بیشترین میزان ممکن بدون استفاده از ابزار های کمکی است . روش کار به این ترتیب است که ورزشکار به سرعت درون مستطیلی به طول حداقل 40 متر و عرض 22 / 1 متر به سمت جلو می دود و پیش از رسیدن به تخته ی پرش ، که تخته ای سفید رنگ است ، پرش خود را انجام می دهد . جلو تر از تخته ی پرش در فاصله ی یک متری ، مستطیلی به طول حداقل 9 متر و عرض 75 / 2 متر وجود دارد که پر از خاک رس است . وجود خاک موجب نرمی آن قسمت می شود و از مصدومیت ورزشکار جلوگیری می کند .

با توجه به اهمیت سرعت گرفتن در مسابقات پرش ، در صورتی که باد در جهت حرکت ورزشکار بوزد و سرعت آن بیش از حد استاندارد باشد ، اگر ورزشکار رکورد بشکند ، میزان پرش او رکورد جدید محسوب نخواهد شد .

در حدود یک قرن پیش ، مسابقه ی پرش طول بدون دور خیز ( پرش جفت پا ) نیز جزئی از المپیک به حساب می آمد .

پرش ارتفاع :

در پرش ارتفاع ، هدف ورزشکار پریدن از روی مانع بدون استفاده از ابزار های کمکی و به کمک دور خیز است . در این مسابقه ، میله ای افقی به قطر 31 _ 29 میلی متر در ارتفاع مورد نظر ورزشکار نصب می شود . در صورتی که ورزشکار از این میله عبور کند ، پرش او مورد قبول است اما اگر به هر ترتیب میله را بیندازد ، پرش خطا محسوب می شود .

در اولین دهه ی قرن بیستم میلادی ، دو نوع پرش در بازی های المپیک وجود داشت ؛ پرش ارتفاع به روش امروزی و پرش ارتفاع بدون دورخیز . در پرش بدون دورخیز ، ورزشکار در کنار مانع می ایستاد و تنها با بهره گرفتن از انعطاف بدن خود به بالا می پرید .

پرش سه گام :

در پرش سه گام ورزشکار تلاش می کند به سه پرش متوالی ، خود را به سمت جلو پرتاب کند . مسابقه بدین شکل برگزار می شود که ورزشکار در مستطیلی به عرض 22 / 1 تا 25 / 1 متر شروع به دویدن می کند و پس از رسیدن به تخته ی پرش ، با یک پا به سمت جلو می پرد و با همان پا فرود می آید . آن گاه با پای دیگر پرش دوم خود را انجام می دهد و مجددا با همان پا فرود می آید . آن گاه با پای دیگر پرش دوم خود را انجام می دهد و مجددا با همان فرود می آید . سرانجام نوبت به پرش سوم می رسد و ورزشکار با هر دو پا در سمت جلو و در قسمت خاکی فرود می آید . در پرش سه گام ، کفش ورزشکاران مثل کفش های مخصوص پرش طول طوری ساخته شده است که از پاشنه ی پای آن ها محافظت می کند .

ده گانه :

مسابقه ی ده گانه رقابتی است متشکل از پرتاب ها ، پرش ها و دو های سرعت ، با مانع و نیمه استقامت که طی دو روز برگزار می شود و ورزشکاری که در مجموع بیشترین امتیاز را به دست آورد ، برنده خواهد شد . در ده گانه ، ورزشکاران در روز اول در مسابقات دو صد متر ، پرش طول ، پرتاب وزنه ، پرش ارتفاع و دو 400 متر شرکت می کنند . در روز دوم نوبت به 110 متر با مانع ، پرش با نیزه ، پرتاب نیزه و دو 1500 متر رسید .

مسابقه ی ده گانه به مردان اختصاص دارد و کسب موفقیت در آن مستلزم مهارت داشتن در تمامی مواد دو و میدانی است .

روز اول :

دو صد متر

پرش طول

پرتاب وزنه

پرش ارتفاع

دو 400 متر

روز دوم :

110 متر با مانع

پرتاب دیسک

پرش با نیزه

پرتاب نیزه

دو 1500 متر

هفت گانه :

مسابقه ی ترکیبی مخصوص زنان است . در هفت گانه ، ورزشکاران طی دو روز در هفت مسابقه شرکت می کنند ؛ 100 متر با مانع ، پرش ارتفاع ، پرتاب وزنه و دو 200 متر در روز اول و پرش طول ، پرتاب نیزه و دو 800 متر در روز دوم .

دو و میدانی در ایران :

دو و میدانی به شکل امروزی را میر مهدی خان ورزنده در اوایل دهه ی 1300 شمسی به ایرانیان معرفی کرد . چند سال پس از آن ، وزارت معارف این رشته ی ورزشی را در برنامه ی جشنواره های ورزشی را دانش آموزان قرار داد . در سال 1303 مسابقاتی به نام « المپیک ایران » بین اعضای سفارت خانه ی بریتانیا و ورزشکاران ایرانی برگزار شد که دو و میدانی نیز یکی از مهم ترین بخش های آن بود . این رقابت ها در حوالی میدان توپخانه ، محل فعلی وزارت امور خارجه ، برگزار شد .

از سال 1304 مسابقات دو و میدانی ، که محدود به دو های سرعت ، پرش طول و ارتفاع بود ، به صورت غیر رسمی در محلات مختلف تهران برگزار شد . چند سال بعد و با بازگشت دانشجویان ایرانی از کشور های اروپایی ، دو و میدانی با شکوه بیشتری برگزار شد .

در سال 1311 احمد ایزد پناه و شمس الدین شایسته « کانون ورزش ایران » را تاسیس کردند . از اهداف این کانون ، گسترش ورزش های فوتبال و دو و میدانی در ایران بود . اولین مسابقات رسمی دو و میدانی را این کانون در کالج تهران برگزار کرد . در آن زمان ، بیشتر مسابقات دو و میدانی با ابزار هایی ساده چون دسته بیل و سنگ ترازو برگزار می شد . برای تعیین ارتفاع در مسابقات پرش نیز از طناب استفاده می کردند .

در سال 1312 تامس گیبسون ، کارشناس آمریکایی ورزش به ایران آمد . حضور گیبسون در ایران به پیشنهاد علی اصغر حکمت ، وزیر معارف ، و تصویب شورای ملی تحقق پذیزفت . گیبسون پایه گذار « سازمان ورزش ایران » بود . با تلاش های او اداره ای به نام « اداره ی تربیت بدنی » در وزارت معارف تاسیس شد که برای گسترش ورزش در مدارس و آموزشگاه ها تلاش می کرد . این اداره ورزش را به طور رسمی جزء برنامه های درسی مدارس و آموزشگاه ها قرار داد . اولین مسابقات دو و میدانی بین مدارس تهران و اصفهان برگزار شد . سرانجام نیز فدراسیون دو و میدانی ایران در سال 1315 فعالیت خود را به صورت رسمی آغاز کرد .

ورزشگاه :

ورزشگاه میزبان مسابقات رسمی ، باید یک پیست 400 متری ، محل هایی برای مسابقات پرش و پرتاب و یک حوضچه ی آب مخصوص دو 3000 متر با مانع داشته باشد . شرکت کنندگان در مسابقات دو مسیر مسابقه را در خلاف جهت عقربه های ساعت می دوند .

تپانچه :

در گذشته شروع مسابقه را با تکان دادن پرچم اعلام می کردند اما امروزه این کار را با شلیک تپانچه انجام می دهند .

کفش :

در کف هر لنگه کفش دوندگان سرعت ، حداکثر 11 میخ می تواند باشد .

تخته ی استارت :

در دو های 400 متر و کمتر از آن دوندگان در هنگام قوز کردن ، پاهایشان را روی تخته ی استارت قرار می دهند . تخته ی استارت در سال 1937 اختراع شد .

کرنومتر :

مهم ترین وسیله برای ثبت زمان ورزشکاران ، کرنومتر است .

کلمه ی کرنومتر از ترکیب دو کلمه ی « کرنو » ( زمان ) و « متر » ( اندازه گیری ) حاصل آمده است . کرنومتر ثانیه و زمان های کمتر را محاسبه می کند.

فتوفینیش :

این دستگاه به طور خودکار از لحظه ی عبور دوندگان از خط پایان عکس می گیرد . از آنجا که در دو های سرعت معمولا دوندگان با اختلاف کمی به خط پایان می رسند ، بهترین وسیله برای مشخص کردن نفر برتر ، فتوفینیش و عکس هایی است که این وسیله می گیرد .

فدراسیون جهانی :

در اوت 1913 فدراسیون جهانی دو و میدانی تاسیس شد . این فدراسیون هر دو سال یک بار مقررات جدید دو و میدانی را تصویب می کند و برای کشور های عضو می فرستند . فراسیون جهانی دو و میدانی IAAF نامیده می شود .

محدودیت سنی :

سنین ۶-۲ سالگی: لازم است کودکان بیشتر در فعالیت‌های شادی‌آور و فرح‌بخش شرکت کنند. در این سن کودک، توانایی شرکت در ورزش‌های سازمان‌یافته مانند فوتبال را ندارد زیرا توانایی حرکتی و تعادلی کامل نیست و محدوده توجه او محدود است.

مهارت‌هایی مانند دویدن، پریدن و شنا را می‌توان به کودک آموزش داد. در این سن، ورزش باید با حداقل آموزش باشد و از ایجاد رقابت و مسابقه بین کودکان جلوگیری شود. هدف اصلی باید لذت بردن از ورزش باشد.

محدودیت جنسی ندارد .

کالری مصرفی :

فعاليت (1 ساعت)                                               59 کیلوگرم    70 کیلوگرم  81 کیلوگرم   93 کیلوگرم

دويدن ، 8 کيلومتر در ساعت (5/7 دقيقه يک کيلومتر)         472          563          654          745

دويدن ، 10 کيلومتر در ساعت (6 دقيقه يک کيلومتر)          620          739          858          977

دويدن ، 12 کيلومتر در ساعت ( 5 دقيقه يک کيلومتر)         738          880          1022        1163

دويدن ، 15 کيلومتر در ساعت (4 دقيقه يک کيلومتر)          964          1175        1254        1428

دو صحرايي ، دو استقامت                                           531          633          735          838

دويدن ، معمولي                                                       472          563          654          745

دويدن ، در سالن ، تمرين تيمي                                    590          704          817          931

پرش ارتفاع ، پرش با نيزه                                            354           422         490          558

دو با مانع                                                                590          704           817          931

ماهیچه هدف :

عضلات درگیر در دو ها :

عضلات چهار سر راني   عضلات همسترنيك       عضلات دوقلو و نعلي و دلتوئيد     عوامل جسمانی

اطلاعات تخصصی

زمان کلاس
60 دقیقه
سن و جنسیت
6 _ 2 سالگی , آقایان و بانوان
ماهیچه هدف
تمام اعضای بدن
تجهیزات لازم
لباس , کفش
در بارداری
ممنوعیت دارد
کالری مصرفی
472

باشگاه های ارائه دهنده

فدراسیون


دو و میدانی
چطور می توانیم کمک‌تان کنیم؟ با ما تماس بگیرید
info@varzeshan.com
در ورزشان ثبت نام کنید

و از تخفیف در خرید، مشاهده سوابق سفارشات، شرکت در نقد و بررسی و بسیاری از خدمات دیگر بهره مند شوید.